Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sự phát triển của trẻ nhỏ, vì thế chế độ ăn uống để đủ sữa cho con là yếu tố được rất nhiều mẹ quan tâm. Tuy nhiên, có một số thực phẩm gây mất sữa sau sinh mà mẹ cần tránh. Hãy cùng tìm hiểu 22 loại thực phẩm làm mất sữa trong bài viết dưới đây nhé.
Mất sữa sau sinh được hiểu là tình trạng các tuyến sữa ngừng hoạt động, biểu hiện bên ngoài là bầu vú xẹp, khô lỏng léo và đau khi không cho con bú. Nguyên nhân gây mất sữa sau sinh có thể do thiếu máu, chế độ dinh dưỡng không cân đối, áp lực tâm lý, thiếu ngủ, cho con bú không đúng cách,...
Xem thêm: Nguyên nhân gây mất sữa ở mẹ sau sinh và cách khắc phục
1. Các loại rau củ làm mất sữa mẹ
1.1. Rau mùi (ngò)
Rau mùi có tính hàn, có thể gây cảm lạnh và làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, rau mùi còn có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú.
1.2. Rau răm
Rau răm có tính nóng, cay, có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ. Ngoài ra, rau răm còn có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh.
1.3. Hẹ
Hẹ có tính nóng, cay, có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ. Ngoài ra, hẹ còn có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh.
1.4. Tỏi
Tỏi có mùi hăng nồng, có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú. Ngoài ra, tỏi còn có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ.
1.5. Hành tây
Hành tây có mùi hăng nồng, có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú. Ngoài ra, hành tây còn có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ.
1.6. Cần tây
Cần tây có tính hàn, có thể gây cảm lạnh và làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, cần tây còn có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú.
1.7. Rau diếp cá
Rau diếp cá có tính hàn, có thể gây cảm lạnh và làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, rau diếp cá còn có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú.
2. Các loại trái cây nằm trong danh sách thực phẩm làm mất sữa sau sinh
2.1. Quả ổi
Quả ổi có tính se, có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, quả ổi còn có thể gây táo bón cho bé khi qua sữa mẹ.
2.2. Quả hồng
Quả hồng có tính se, có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, quả hồng còn có thể gây táo bón cho bé khi qua sữa mẹ.
2.3. Quả khế
Quả khế có tính hàn, có thể gây cảm lạnh và làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, quả khế còn có thể gây tiêu chảy cho bé khi qua sữa mẹ.
2.4. Quả mận
Quả mận có tính hàn, có thể gây cảm lạnh và làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, quả mận còn có thể gây tiêu chảy cho bé khi qua sữa mẹ.
2.5. Quả dứa (thơm)
Quả dứa có tính nóng, có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ. Ngoài ra, quả dứa còn có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh.
2.6. Quả xoài
Quả xoài có tính nóng, có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ. Ngoài ra, quả xoài còn có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh.
2.7. Quả mít
Quả mít có tính nóng, có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ. Ngoài ra, quả mít còn có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh.
3. Những loại thực phẩm khác gây mất sữa sau sinh
3.1. Đồ uống có cồn
Đồ uống có cồn như bia, rượu có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, cồn còn có thể qua sữa mẹ và gây hại cho bé.
3.2. Đồ uống có caffeine
Đồ uống có caffeine như cà phê, trà đặc, nước ngọt có ga có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, caffeine còn có thể qua sữa mẹ và gây kích thích cho bé, khiến bé khó ngủ.
3.3. Thực phẩm cay nóng
Thực phẩm cay nóng như ớt, tiêu, gừng có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, khiến bé không thích bú. Ngoài ra, thực phẩm cay nóng còn có thể gây kích ứng đường tiêu hóa của bé khi qua sữa mẹ.
3.4. Thực phẩm nhiều dầu mỡ
Thực phẩm nhiều dầu mỡ như đồ chiên rán, đồ ăn nhanh có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, thực phẩm nhiều dầu mỡ còn có thể gây khó tiêu cho cả mẹ và bé.
3.5. Thực phẩm chứa nhiều đường
Thực phẩm chứa nhiều đường như bánh kẹo, nước ngọt có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, thực phẩm chứa nhiều đường còn có thể gây tăng cân không kiểm soát cho mẹ.
3.6. Thực phẩm chế biến sẵn
Thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt hộp, mì gói có thể chứa nhiều chất bảo quản, phụ gia, có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, thực phẩm chế biến sẵn còn có thể gây hại cho sức khỏe của cả mẹ và bé.
3.7. Thực phẩm chứa nhiều muối
Thực phẩm chứa nhiều muối như đồ ăn mặn, đồ ăn nhanh có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, thực phẩm chứa nhiều muối còn có thể gây tăng huyết áp cho mẹ.
3.8. Một số loại thuốc
Một số loại thuốc như thuốc tránh thai, thuốc lợi tiểu, thuốc kháng histamine có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, một số loại thuốc còn có thể qua sữa mẹ và gây hại cho bé.
4. Nguyên nhân gây mất sữa ở mẹ sau sinh
4.1. Thiếu máu
Thiếu máu là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất sữa ở phụ nữ sau sinh. Khi cơ thể thiếu máu, các tuyến sữa không được cung cấp đủ dưỡng chất để sản xuất sữa, dẫn đến tình trạng mất sữa.
4.2. Chế độ dinh dưỡng không cân đối
Chế độ dinh dưỡng không cân đối, thiếu các dưỡng chất cần thiết như protein, vitamin, khoáng chất có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, việc ăn uống các thực phẩm gây mất sữa như đã đề cập ở trên cũng là một nguyên nhân.
4.3. Áp lực tâm lý
Áp lực tâm lý, stress, lo lắng có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Khi mẹ bị stress, cơ thể sẽ tiết ra hormone cortisol, làm giảm sản xuất hormone prolactin - hormone kích thích sản xuất sữa.
4.4. Thiếu ngủ
Thiếu ngủ là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất sữa ở phụ nữ sau sinh. Khi mẹ thiếu ngủ, cơ thể không có đủ thời gian để phục hồi và sản xuất sữa, dẫn đến tình trạng mất sữa.
4.5. Cho con bú không đúng cách
Cho con bú không đúng cách, không đủ thời gian, không đủ số lần có thể làm giảm lượng sữa ở phụ nữ sau sinh. Khi bé không bú hết sữa, các tuyến sữa sẽ nhận tín hiệu là không cần sản xuất nhiều sữa, dẫn đến tình trạng mất sữa.
5. Cách khắc phục tình trạng mất sữa sau sinh
5.1. Bổ sung các thực phẩm lợi sữa
Bổ sung các thực phẩm lợi sữa như:
- Các loại hạt: vừng đen, hạt sen, hạt bí, hạt hướng dương
- Các loại đậu: đậu đen, đậu xanh, đậu đỏ, đậu nành
- Các loại rau xanh: rau ngót, rau bí, rau mồng tơi, rau dền
- Các loại củ: củ cải, cà rốt, khoai lang, khoai tây
- Các loại quả: đu đủ, chuối, bơ, táo
- Các loại thịt: thịt gà, thịt lợn, thịt bò, cá
- Các loại nước: nước lá chùm ngây, nước rau ngót, nước đậu đen, nước gạo rang
5.2. Tránh các thực phẩm gây mất sữa
Tránh các thực phẩm gây mất sữa như đã đề cập ở trên, bao gồm:
- Các loại rau củ: rau mùi, rau răm, hẹ, tỏi, hành tây, cần tây, rau diếp cá
- Các loại trái cây: ổi, hồng, khế, mận, dứa, xoài, mít
- Các loại thực phẩm khác: đồ uống có cồn, đồ uống có caffeine, thực phẩm cay nóng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, thực phẩm chứa nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm chứa nhiều muối
5.3. Cho con bú đúng cách và đủ thời gian
Cho con bú đúng cách và đủ thời gian là một trong những cách hiệu quả nhất để kích thích sản xuất sữa. Mẹ nên cho bé bú theo nhu cầu của bé, không nên giới hạn thời gian bú. Mẹ cũng nên cho bé bú cả hai bên vú để kích thích sản xuất sữa đều ở cả hai bên.
5.4. Nghỉ ngơi đầy đủ
Nghỉ ngơi đầy đủ là rất quan trọng để cơ thể có thời gian phục hồi và sản xuất sữa. Mẹ nên ngủ khi bé ngủ, nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc bé để có thời gian nghỉ ngơi.
5.5. Giảm stress
Giảm stress là một trong những cách hiệu quả để tăng lượng sữa. Mẹ có thể giảm stress bằng cách:
- Tập yoga, thiền
- Nghe nhạc thư giãn
- Đi dạo, tập thể dục nhẹ nhàng
- Trò chuyện với người thân, bạn bè
- Tham gia các nhóm hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ
5.6. Massage vú
Massage vú là một trong những cách hiệu quả để kích thích sản xuất sữa. Mẹ có thể massage vú trước khi cho bé bú để kích thích dòng sữa chảy ra, giúp bé bú dễ dàng hơn.
5.7. Uống đủ nước
Uống đủ nước là rất quan trọng để sản xuất sữa. Mẹ nên uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày, tùy theo cân nặng và hoạt động của mẹ. Mẹ có thể uống nước lọc, nước trái cây, súp, canh để bổ sung nước cho cơ thể.
Trên đây là 22 thực phẩm gây mất sữa sau sinh mà mẹ cần tránh và các cách khắc phục tình trạng mất sữa. Hy vọng bài viết này sẽ giúp các mẹ có thêm kiến thức để duy trì nguồn sữa dồi dào và chất lượng cho bé yêu.
Tuy nhiên, mỗi cơ thể mỗi khác, có thể có những mẹ ăn các thực phẩm trên mà vẫn có nhiều sữa. Vì vậy, mẹ nên quan sát phản ứng của cơ thể và bé khi ăn các thực phẩm này để có chế độ ăn uống phù hợp nhất.
Nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà vẫn không cải thiện được tình trạng mất sữa, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ để được hỗ trợ kịp thời.